Nieuwe DNA tests voor oogaandoeningen voor de Västgötaspets en Shar Pei | Dogzine

Nieuwe DNA tests voor oogaandoeningen voor de Västgötaspets en Shar Pei

sharpei (stockfoto)

De Britse Kennelclub (The Kennel Club) kan een doorbraak op haar naam schrijven. In samenwerking met het Animal Health Trust presenteren ze aan het begin van 2017 twee belangrijke nieuwe DNA tests. Voor de Västgötaspets (ook wel Zweedse Vallhund genoemd) kan retinopathie, een vorm van PRA, nu worden opgespoord door middel van een DNA test en Shar Pei’s kunnen worden getest op primary open angle glaucoma/primary lens luxation (POAG/PLL). Beide zijn relatief ernstige oogaandoeningen waarbij lijders respectievelijk een verminderd zicht ervaren of zelfs te maken krijgen met ernstige pijnklachten en blindheid.

PRA bij de Västgötaspets

PRA is één van de meest voorkomende en meest uitgebreide oogaandoeningen bij honden. Het is een verzamelnaam voor progressieve retina atrofie die veel verschillende vormen kent. Veel rassen zijn bekend met tenminste één vorm van PRA, en omdat elke vorm een andere genetische basis heeft, moet voor elke aandoening een unieke DNA test ontwikkeld worden. Voor de Västgötaspets is er nu een DNA test beschikbaar voor retinopathie. De uitingsvorm van deze vorm van PRA kan wisselend zijn, maar leidt uiteindelijk vaak tot blindheid. Ook de leeftijd waarop de ziekte zich openbaart kan sterk verschillen en een behandeling hiervoor is niet beschikbaar. De ontwikkeling van de DNA test voor retinopathie voor de Västgötaspets is een resultaat van jarenlange samenwerking tussen het Britse Animal Health Trust en het Zweeds/Finse Folkshälsan Institute of Genetics.

Het resultaat was deze DNA test, en de wetenschap dat het een autosomaal recessieve mutatie betreft. Animal Health Trust adviseert fokkers om er voor te zorgen dat tenminste één van de ouders van een voorgenomen combinatie vrij is voor het gen dat retinopathie veroorzaakt. In dat geval kunnen er geen genetisch lijders geboren worden uit de combinatie. Wel moet worden opgemerkt dat er mogelijk nog meer onbekende mutaties zijn die retinopathie veroorzaken. Hierdoor kan het voorkomen dat een vrij geteste hond toch deze vorm van PRA ontwikkeld, veroorzaakt door een andere genmutatie. Daarom adviseert het AHT ook om fokdieren regelmatig een oogtest te laten ondergaan om te controleren op aanwezige oogaandoeningen op dat moment. De DNA test is beschikbaar sinds 1 februari 2017 en is inmiddels al meerdere tientallen keren aangevraagd.



POAG/PLL

De DNA test voor de oogaandoening POAG/PLL bij de Shar Pei is eveneens een stap in de goede richting te noemen. Deze ziekte kan niet alleen blindheid veroorzaken, maar de glaucoom die ontstaat bij deze aandoening is bovendien erg pijnlijk voor de hond. Bij glaucoom is er sprake van een verhoogde druk in de oogbol. Dit veroorzaakt stuwing met ernstige pijn tot gevolg en is absoluut een spoedsituatie. Bij tijdig ingrijpen kan het oog gered worden door de oogdruk weer te normaliseren, maar het gebeurt vaak dat honden blind worden na glaucoom of het oog verwijderd moet worden. Na het verwijderen van het oog zijn de honden wel weer pijnvrij. Glaucoom kan verschillende oorzaken hebben en bestaat in een primaire en secundaire vorm. Bij secundaire glaucoom wordt de verhoogde oogdruk veroorzaakt door bijvoorbeeld een tumor, een chronische ontsteking of beschadiging aan het oog. Een erfelijke (primaire) vorm van glaucoom komt voor bij een aantal rassen, waaronder de Shar Pei. Bij POAG wordt glaucoom veroorzaakt door een verstoring in de afvoer van het oogvocht. Hierdoor bouwt het vocht op in het oog en zal de druk in de oogbol geleidelijk toenemen tot gevaarlijke hoogte. Het AHT ontdekte dat POAG en PLL bij dit ras wordt veroorzaakt door dezelfde genmutatie. Bij PLL wordt de lens plotseling niet langer op z’n plaats gehouden waardoor het verschuift en blindheid veroorzaakt. Ook PLL is een pijnlijke aandoening en vaak moet het oog verwijderd worden om de pijnklachten weg te nemen. PLL kan bij de Shar Pei voorkomen als resultaat van zwelling van het oog bij glaucoom.

Het goede nieuws is dat met deze DNA test is aangetoond dat het gaat om een autosomaal recessieve aandoening. Dit betekent dat er twee dragers nodig zijn om een lijder te fokken. Door fokdieren te testen op deze genmutatie kunnen dragers worden gecombineerd met vrije honden, waardoor de nakomelingen ook genetisch vrij of drager zullen zijn, maar nooit lijder. De DNA test is beschikbaar voor Shar Peis sinds 1 maart 2017 en werd gepresenteerd in Coventry in het bijzijn van de Britse rasvereniging: Shar Pei Club of Great Brittain.

Wellicht ook interessant

dna streng

Breed onderzoek naar DNA: Veel meer rassen delen erfelijke ziektes

Genetisch onderzoek bij de geplande ouderhonden is belangrijk. Elke goede fokker zal dat beamen.

DNA

Rashondenpopulaties genetisch in beeld gebracht

Onlangs verscheen een nieuwe studie over inteelt bij 112 hondenrassen (Dreger et al 2016).

By Pleple2000 - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1391829

Onderzoek naar mutaties in het DNA van de Cesky Fousek

Identificatie van genetische mutaties die ziektes kunnen veroorzaken is nuttig in fokprogramma's die gericht zijn op het verbeteren van de kwaliteiten van een ras.